Borelioza to najczęściej rozpoznawana choroba przenoszona przez kleszcze, która może w znacznym stopniu zaburzyć prawidłowe funkcjonowanie twojego organizmu. Można ją skutecznie leczyć tylko w przypadku, gdy zostanie odpowiednio wcześnie wykryta. Dlatego, jeśli zauważysz u siebie niepokojące objawy, które mogłyby na nią wskazywać, jak najszybciej udaj się do lekarza, a następnie wykonaj testy. A jak dokładnie przebiega diagnostyka boreliozy? Podpowiadamy.
- Objawy boreliozy – na co zwrócić uwagę i jak działać
- Badania serologiczne w diagnostyce boreliozy
- Kiedy wykonać test EliSpot i EliSpot 2
Objawy boreliozy – na co zwrócić uwagę i jak działać
Borelioza kojarzy nam się najczęściej z wędrującym rumieniem, jednak warto wiedzieć, że u zakażonego nie zawsze musi on wystąpić. Objawy tej choroby są bardzo niespecyficzne i mogą wskazywać też na wiele innych schorzeń. Zatem co w szczególności powinno zwrócić twoją uwagę?
Wszelkie zmiany skórne, zaburzenia świadomości, stany zapalne oka, płuc czy silne bóle stawowe – a także wszystkie inne „podejrzane” symptomy, które wystąpią u ciebie po tym, gdy znajdziesz w swoim ciele kleszcza. Mogą to być także nawracające dolegliwości neurologiczne, trudności z koncentracją lub przewlekłe zmęczenie, które nie ustępują mimo odpoczynku.
A jak sprawdzić, czy to na pewno borelioza lub inna groźna choroba odkleszczowa? Odpowiedzią jest diagnostyka w Centrum Medycznym Wielkoszyński lub innym dobrym laboratorium, specjalizującym się w diagnozowaniu chorób przenoszonych przez kleszcze. Tylko po przeprowadzeniu odpowiednich badań i testów lekarz jest w stanie stwierdzić, czy doszło do zakażenia bakterią Borrelia.
Bardzo ważne jest, aby takie testy wykonać odpowiednio szybko, ponieważ skuteczne leczenie możliwe jest tylko we wczesnym etapie zakażenia. Im dłużej zwlekasz z diagnostyką, tym bardziej bakteria może uszkodzić tkanki i narządy, prowadząc do przewlekłej formy choroby. Zatem jakie badania należy wykonać? Od czego zacząć diagnostykę tej choroby?
Badania serologiczne w diagnostyce boreliozy
Diagnostyka serologiczna powinna odbywać się dwuetapowo. Mówiąc prościej, po przeprowadzonym wywiadzie z lekarzem powinien on skierować pacjenta z podejrzeniami boreliozy na wykonanie dwóch testów serologicznych – ELISA i Western Blot.
Dlaczego aż dwa testy
Test ELISA w kierunku boreliozy cechuje się wysoką czułością diagnostyczną, co oznacza, że po jego wykonaniu możliwy jest wynik fałszywie dodatni w grupie osób zdrowych. Warto wiedzieć, że czułość testu ELISA sięga około 70–90%, ale jego niższa swoistość wymaga dodatkowego potwierdzenia.
Dlatego w drugim etapie diagnostyki laboratoryjnej należy wykonać test metodą immunoblot (Western Blot), który potwierdzi dodatni wynik testu ELISA. Western Blot charakteryzuje się znacznie wyższą swoistością – dzięki temu eliminuje możliwość fałszywie dodatnich wyników wywołanych reakcjami krzyżowymi z innymi drobnoustrojami.
Kiedy wykonać badania serologiczne
Badania serologiczne warto wykonać nie wcześniej niż 3–4 tygodnie po potencjalnym zakażeniu, ponieważ dopiero wtedy organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała w ilości wykrywalnej testem. Wcześniejsze badanie może dać wynik negatywny, mimo że zakażenie faktycznie nastąpiło. W razie wątpliwości warto powtórzyć test po upływie kolejnych 2–3 tygodni.
Kiedy wykonać test EliSpot i EliSpot 2
Diagnostyka boreliozy i chorób odkleszczowych nie jest niestety zbyt łatwym zadaniem. W przypadku, gdy nasz układ odpornościowy jest mocno osłabiony przez przewlekłe zakażenie, również wspomniane wyżej testy ELISA i Western Blot mogą okazać się nieskuteczne lub dać wynik fałszywie ujemny.
Warto zweryfikować wtedy wynik poprzednich badań testem EliSpot 2 Borrelia, który bada reakcję komórek układu odpornościowego na kontakt z antygenami borelii. Test ten mierzy aktywność limfocytów T, które rozpoznają antygeny krętków – dzięki temu można wykryć zakażenie nawet wtedy, gdy poziom przeciwciał jest zbyt niski do wykrycia metodami serologicznymi.
Zalety testu EliSpot 2
Test EliSpot 2 jest dwa razy bardziej skuteczny niż tradycyjny EliSpot, dzięki czemu daje możliwość uzyskania bardzo wiarygodnego wyniku. Stosuje się go szczególnie w diagnostyce boreliozy przewlekłej lub w przypadkach, gdy pacjent zgłasza uporczywe objawy mimo wcześniejszego leczenia antybiotykowego.
Zastosowanie tego badania jest zalecane także u osób, które mają osłabiony układ odpornościowy z powodu innych chorób współistniejących, co może utrudniać wytwarzanie przeciwciał w ilościach wykrywalnych klasycznymi metodami.
Cena testów diagnostycznych
A ile kosztuje wykonanie takich testów na wykrycie boreliozy? Cena zależy od laboratorium diagnostycznego, w którym wykonamy badania, zazwyczaj jednak wynosi ona od 450 do 700 zł. Warto zwrócić uwagę, że niektóre placówki oferują pakiety badań, które łączą kilka metod diagnostycznych – może to być bardziej opłacalne niż zlecanie poszczególnych testów osobno. Przed wyborem laboratorium warto też sprawdzić jego specjalizację w chorobach odkleszczowych oraz doświadczenie personelu w interpretacji wyników.