Kupujesz drogą kawę w supermarkecie lub w specjalistycznym sklepie, lecz masz wrażenie, że… nie jest zbyt smaczna lub w ulubionej kawiarni, z której pachnie jeszcze przed wejściem, jest znacznie lepsza? Wiemy dlaczego! Sprawdź, jaka jest różnica między świeżo paloną kawą a wersją sklepową.
Świeżo palona kawa – co warto wiedzieć?
Kawa świeżo palona to taka, której ziarna wypala się w profesjonalnych piecach bezpośrednio przed sprzedażą, na zamówienie — znajdziesz ją na przykład na javacoffee.pl. Jaka jest różnica między taką a dostępną w supermarkecie? Musisz wiedzieć, że kawa ziarnista zachowuje świeżość przez około trzy tygodnie, natomiast mielona zaledwie przez kilka godzin.
Zanim kawa trafi do sklepu, a z niego do koszyka klienta, który następnie zaparzy ją w domu, mija sporo czasu. Nigdy też nie wiesz, jak długo kawa leżała na półkach. Dlatego, nawet jeśli jest wypalana z wysokiej jakości ziaren (i kosztuje niemało), nie będzie tak smaczna, jak świeżo palona.
A gdzie taką kupić? W palarniach kawy, które przygotowują ją na bieżąco. Można ją dostać w sklepach stacjonarnych lub zamówić przez internet, wtedy masz pewność, że kawa jest wypalana przed wysyłką, a nie miesiąc, dwa czy pół roku temu. Ponadto palarnie najczęściej oferują wyłącznie kawę speciality, czyli najwyższej jakości, która uzyskała ponad 80 punktów w ocenie Q-Graderów, degustatorów oceniających smak arabiki.
Proces palenia ziaren kawy krok po kroku
Wszystko zaczyna się od importu ziaren ręcznie zbieranych na plantacjach w Afryce, Azji oraz Ameryce Południowej. Surowe ziarna, które docierają do palarni, mają zielonkawy kolor i charakterystyczny, ziemisty zapach — to właśnie proces palenia nadaje im aromatyczny profil, którego szukamy w gotowym napoju.
Ziarna trafiają do specjalistycznego pieca bębnowego, gdzie poddawane są wysokiej temperaturze, sięgającej około 215 °C. Wewnątrz pieca ziarenka są poddawane ciągłemu wirowaniu, co zapewnia równomierne palenie. Cała operacja trwa średnio 20 minut, choć dokładny czas zależy od zamierzonego stopnia wypalenia — jasne palenie kończy się wcześniej, ciemne wymaga dłuższej ekspozycji na żar.
Po zakończeniu procesu palenia kawa przenoszona jest na sito chłodzące, które obniża temperaturę w kontrolowanych warunkach. Szybkie schłodzenie zatrzymuje reakcje chemiczne wewnątrz ziaren i zapobiega przepaleniu. Na końcu ziarna są odgazowywane w przewiewnych silosach, gdzie uwalniają dwutlenek węgla, który powstał podczas piroliz. Dopiero po tej fazie kawa jest gotowa do pakowania.
Jak przechowywać kawę?
Jak pisaliśmy wcześniej, świeżo palona kawa zachowuje swój aromat przez około trzy tygodnie. W tym czasie decydujące znaczenie ma sposób przechowywania. Najpierw, w palarni, pakowana jest do opakowań, które zapobiegają przedostawaniu się powietrza do środka — często są to woreczki z zaworem jednokierunkowym, który wypuszcza dwutlenek węgla, ale nie wpuszcza tlenu.
Po otwarciu opakowania musisz zadbać o szczelność na własną rękę. Dlatego radzi się, aby przechowywać kawę w szczelnie zamkniętych pojemnikach lub słoikach, w suchych, chłodnym oraz ciemnym miejscu. Nie powinno się wystawiać świeżo palonej kawy na działanie promieni słonecznych i choć wiemy, że pięknie prezentowałaby się w ozdobnym słoiku na blacie kuchennym, odradzamy takich praktyk. Światło i ciepło przyspieszają procesy utleniania lipidów zawartych w ziarnach, a to prowadzi do zjełczenia.
Przechowywanie większych zapasów kawy
A co zrobić, gdy chcesz zamówić więcej kawy i wiesz, że nie zużyjesz jej w tym czasie? Możesz ją przechowywać w zamrażalniku, wtedy też musi być szczelnie zamknięta. Zamrożenie skutecznie zatrzymuje degradację aromatów, ale pamiętaj, żeby nie odmrażać i nie zamrażać ziaren wielokrotnie — wilgoć kondensująca się na ziarnach podczas wyjmowania z zamrażarki niszczy ich strukturę.
Najlepiej podzielić większy zapas na mniejsze porcje, każdą w osobnym, hermetycznym opakowaniu. W ten sposób wyciągasz z zamrażarki tylko tyle, ile potrzebujesz na bieżące parzenie napojów, a reszta pozostaje nietknięta.
Jak mielić kawę?
Cały czas piszemy o kawie ziarnistej, ponieważ ta najdłużej zachowuje aromat po wypaleniu. Jeśli, z braku młynka, decydujesz się na zakup mielonej, musisz liczyć się z tym, że jej zapach i smak nie będzie tak trwały. Zmielone ziarna mają wielokrotnie większą powierzchnię kontaktu z powietrzem, co drastycznie przyspiesza utlenianie i ulatnianie się lotnych związków aromatycznych.
Dlatego nasza rada brzmi – zainwestuj w młynek ręczny lub elektryczny, najlepiej z możliwością regulacji stopnia zmielenia. Dzięki temu dostosujesz grubość mielenia do metody parzenia: drobne mielenie sprawdzi się w ekspresie ciśnieniowym, średnie w drippie, a grube w french pressie.
Kiedy mielić kawę?
Najważniejsze w przypadku mielenia jest to, aby robić to bezpośrednio przed parzeniem kawy. Wtedy będziesz mieć pewność, że zachowasz jej intensywny aromat. Nawet jeśli zmielisz kawę wieczorem, a zaparzysz rano, stracisz znaczną część profilu smakowego. Im krótsza przerwa między mieleniem a kontaktem z gorącą wodą, tym lepszy efekt w filiżance.
Jeśli nie masz młynka w domu, wiele palarni oferuje świeże zmielenie ziaren na miejscu lub tuż przed wysyłką zamówienia. To kompromis lepszy niż kupowanie kawy mielonej z supermarketu, która mogła zostać zmielona tygodnie wcześniej.