500+ krok po kroku. Wymagania, dokumenty, urzędy

Program „Rodzina 500+” to comiesięczne świadczenie przyznawane na każde dziecko bez względu na wysokość osiąganego dochodu. Od 1 sierpnia 2019 roku wnioski można składać elektronicznie oraz osobiście w urzędach. Co jest potrzebne do otrzymania takiego dofinansowania? Na to pytanie odpowiadamy poniżej.

• Jak załatwić formalności dla 500+?
• Komu przysługuje świadczenie 500+?
• Najważniejsze zmiany w programie 500+

Jak załatwić formalności dla 500+?

Wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego składa się na każdy okres świadczeniowy. Od 1 lipca można tego dokonywać przez internet za pośrednictwem ministerialnej Platformy Usługowo-Informacyjnej „Emp@tia”, poprzez bankowość elektroniczną, a także osobiście w odpowiednim urzędzie. Formularz o przyznanie świadczenia 500+ z odpowiednimi załącznikami wymagany jest tylko w niektórych przypadkach, informacje o tym jakie dokumenty do 500+ są potrzebne, sprawdzisz na https://zapytajpremiera.pl. Środki wypłacane są przelewem na wskazane konto.

Wniosek składają rodzice i opiekunowie prawni. Muszą się w nim znaleźć podstawowe informacje na temat rodziców oraz dziecka, zaczerpnięte z dowodu osobistego lub aktu urodzenia. Proces składania wniosku został znacząco uproszczony – rodzice nie muszą już dostarczać licznych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów, co wcześniej stanowiło jedną z najbardziej czasochłonnych procedur. Cały proces można zrealizować bez wychodzenia z domu, korzystając z prostego formularza online.

Platforma elektroniczna umożliwia również śledzenie statusu wniosku w czasie rzeczywistym. Po złożeniu dokumentów wnioskodawca otrzymuje natychmiastowe potwierdzenie wraz z unikalnym numerem referencyjnym. Dzięki temu rodzice mogą w każdej chwili sprawdzić, na jakim etapie znajduje się rozpatrywanie ich sprawy. Termin rozpatrzenia wniosku wynosi zazwyczaj od kilku dni do dwóch tygodni, w zależności od obciążenia danego urzędu.

Komu przysługuje świadczenie 500+?

Jest to wsparcie długofalowe, które przysługuje wszystkim rodzicom aż do ukończenia 18 roku życia dziecka. Od 1 lipca weszły bardzo ważne zmiany w kryteriach przyznawania tego świadczenia, na mocy których zniesione zostało kryterium dochodowe. Zatem przysługuje ono na pierwsze i kolejne dziecko niezależnie od osiąganych przychodów.

Przyznawane jest również bez względu na stan cywilny rodziców. Otrzymają je zarówno osoby żyjące w związkach partnerskich, jak i małżeństwa oraz rodziny niepełne. To rozwiązanie uwzględnia różnorodność współczesnych modeli rodzinnych i zapewnia równe traktowanie wszystkich dzieci. W przypadku rodzicielstwa w rodzinach patchworkowych świadczenie przysługuje na każde dziecko objęte wspólnym gospodarstwem domowym.

W przypadku rozwiedzionych rodziców wsparcie otrzymuje tylko ten, któremu została przyznana opieka nad dzieckiem. Świadczenie realizowane jest w urzędzie miasta lub gminy, lub w ośrodku pomocy społecznej. Gdy opieka naprzemienna została uregulowana prawnie, rodzice mogą uzgodnić między sobą, kto będzie wnioskodawcą, ale nie można dzielić świadczenia proporcjonalnie do czasu sprawowania opieki.

Prawo do świadczenia przysługuje również opiekunom prawnym oraz rodzinom zastępczym. Wsparcie w wysokości 500 zł mogą otrzymać także rodziny zastępcze, placówki opiekuńczo-wychowawcze typu rodzinnego oraz rodzinne domy dziecka, i to na każde dziecko. W praktyce oznacza to, że dzieci pozbawione opieki rodziców biologicznych również są objęte programem, co stanowi dodatkowe zabezpieczenie finansowe dla instytucji i rodzin opiekujących się małoletnimi.

Najważniejsze zmiany w programie 500+

Zniesienie kryterium dochodowego

Największą i zdecydowanie najkorzystniejszą dla rodziców zmianą jest zniesienie kryterium dochodowego. Oznacza to, że nie ma już konieczności badania sytuacji finansowej danej rodziny. Dzięki temu proces składania wniosków jest szybszy, a rodzice nie muszą gromadzić i dołączać dokumentów dotyczących zarobków, co wcześniej generowało dodatkową biurokrację i wydłużało czas oczekiwania na decyzję.

Dodatkowo formularz wniosku został znacznie uproszczony i skrócony, co ułatwia składanie wniosków drogą elektroniczną. Wnioskodawcy nie muszą już wypełniać dziesiątek pól dotyczących źródeł przychodów, ulg podatkowych czy zasiłków. Wystarczy podać podstawowe dane identyfikacyjne i informacje o dziecku, co zajmuje kilka minut.

Niezależność od alimentów

Ponadto, prawo do tego świadczenia wychowawczego nie będzie już uzależnione od wysokości ustalonych alimentów na dziecko od drugiego rodzica. To oznacza koniec czasochłonnej weryfikacji wymogu ustalenia alimentów na dziecko. Wcześniej rodzice samotnie wychowujący dzieci musieli udowadniać, że alimenty zostały ustalone lub wyjaśniać, dlaczego tego nie zrobili, co często prowadziło do dodatkowych komplikacji prawnych.

Uproszczenie procedury administracyjnej

Zlikwidowany został również obowiązek o rozstrzyganiu przyznania świadczenia wychowawczego w drodze decyzji administracyjnej. Zamiast tego wydawana jest sama informacja o przyznaniu świadczenia. Właściwy organ wysyła taką wiadomość do wnioskodawcy na wskazany we wniosku adres mailowy. W przypadku jego braku decyzję można odebrać osobiście we właściwym urzędzie. To rozwiązanie eliminuje konieczność formalnego wnoszenia odwołań od decyzji, co wcześniej generowało dodatkowe koszty i przedłużało postępowanie.

Ciągłość świadczenia po śmierci rodzica

Wprowadzono również ciągłość świadczenia wychowawczego w przypadku śmierci jednego z rodziców, któremu świadczenie zostało wcześniej przyznane lub który zmarł przed rozpatrzeniem wniosku. W praktyce oznacza to, że ten rodzic lub opiekun, który został z dzieckiem, nie traci prawa do przyznanego świadczenia. Jednak aby mógł zachować ciągłość, musi złożyć wniosek w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci drugiego rodzica. Po upływie tego terminu świadczenie może zostać wstrzymane, a wznowienie go wymaga złożenia nowego wniosku z wyrównaniem dopiero od daty jego wpłynięcia.

Termin na złożenie wniosku dla nowo narodzonych dzieci

Z kolei rodzice, którym właśnie urodziło się maleństwo, mają trzy miesiące na złożenie wniosku. To duży zapas czasu, zwłaszcza w tak emocjonującym okresie. Świadczenie 500+ rodzice otrzymają z wyrównaniem od dnia narodzin dziecka. Jeśli wniosek zostanie złożony po upływie tego terminu, świadczenie będzie przyznane dopiero od miesiąca złożenia dokumentów, bez możliwości wstecznego naliczenia za wcześniejsze miesiące. Dlatego warto zadbać o terminowe dopełnienie formalności, najlepiej w ciągu pierwszego miesiąca po porodzie, gdy rodzice są już nieco lepiej zorganizowani.