Obligacje korporacyjne a fundusze inwestycyjne

Obligacje stanowią obok akcji podstawowy instrument finansowy. W uproszczeniu są to dłużne papiery wartościowe, w których emitent zobowiązuje się do spłaty określonych świadczeń (zazwyczaj pieniężnych) względem wierzyciela (nazywanego obligatariuszem). Mechanizm przypomina pożyczkę — emitent pełni rolę pożyczkobiorcy, a inwestor pożyczkodawcy.

Rodzaje obligacji według emitenta

Podstawowy podział obligacji opiera się na podmiocie emisji. Obligacje skarbowe emituje Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Finansów. Obligacje municypalne (komunalne) pochodzą od jednostek samorządu terytorialnego. Obligacje korporacyjne wystawiają spółki akcyjne, komandytowo-akcyjne oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Inwestowanie w obligacje korporacyjne odbywa się na rynku pierwotnym lub wtórnym, poprzez ofertę publiczną albo prywatną. Nie każdy inwestor indywidualny dysponuje czasem lub wiedzą niezbędną do samodzielnego zarządzania portfelem — wtedy pomocne stają się fundusze inwestycyjne.

Definicja funduszy inwestycyjnych

Ustawa z 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych precyzyjnie określa ten termin. Zgodnie z zapisami fundusz inwestycyjny to osoba prawna, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Upraszczając, fundusz to instytucja zarządzająca kapitałem inwestora w jego imieniu. Inwestor nie podejmuje codziennych decyzji inwestycyjnych — czerpie zyski (lub ponosi straty, choć dywersyfikacja portfela minimalizuje indywidualne ryzyko). W Polsce instytucjami zbiorowego inwestowania mogą być wyłącznie Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych, czyli spółki akcyjne kontrolowane przez renomowane podmioty finansowe, takie jak banki lub firmy ubezpieczeniowe.

Typy funduszy inwestycyjnych

Fundusze inwestycyjne dzielą się na kategorie różniące się strukturą prawną i zasadami działania. Najpopularniejsze to fundusze otwarte, zamknięte oraz mieszane. Fundusze inwestycyjne otwarte (w skrócie FIO) stanowią prawne kontynuacje funduszy powierniczych i pod względem wartości zgromadzonych aktywów dominują w Polsce. Główna cecha FIO to możliwość zbywania nieograniczonej liczby jednostek uczestnictwa oraz obowiązek odkupu jednostek na żądanie uczestnika — odkupienie równoznaczne jest z umorzeniem jednostki.

Fundusze inwestycyjne zamknięte (FIZ) nie zbywają jednostek uczestnictwa, lecz emitują certyfikaty inwestycyjne będące tytułem uczestnictwa. Certyfikaty mogą podlegać wtórnemu obrotowi, co zwiększa elastyczność inwestycyjną, lecz także podnosi poziom ryzyka. Zasady funkcjonowania FIZ muszą być szczegółowo określone w statucie funduszu, co zapewnia transparentność mechanizmów inwestycyjnych.

Fundusze inwestycyjne stanowią rozwiązanie dla osób pragnących pomnażać oszczędności bez pogłębiania wiedzy o rynkach finansowych. Stanowią też uzupełnienie portfela dla aktywnych inwestorów szukających dywersyfikacji i poprawy płynności finansowej. Dla tych, którzy rozważają obligacje korporacyjne jako element strategii inwestycyjnej, fundusz może uprościć proces wyboru emitentów i zarządzania terminami wykupu.