Co jakiś czas spotykamy się z nazwami, określeniami bądź rzeczami, o których do tej pory nie słyszeliśmy i zastanawiamy się do czego one służą lub co oznaczają. Lubisz być na czasie i orientować się we wszelkich nowinkach, a może interesują Cię ciekawostki z różnych dziedzin? Jeśli zastanawiasz się czym jest spinner, pangolin, Sarahah lub wypok, to koniecznie przeczytaj ten artykuł, a na pewno pomoże Ci on poszerzyć Twoją wiedzę.
- Spinner i jego zastosowanie
- Mechanizm z Antykithiry
- Pangolin
- Lulo
- Sylaba
- Gołoledź
- Wypok
- Osutka
- Sarahah
- NFC
Spinner i jego zastosowanie
Kilka lat temu w Polsce wybuchła moda na spinnery, która opanowała przede wszystkim dzieci oraz nastolatków bawiących się nimi zawsze i wszędzie. Ale czym właściwie jest spinner? Fidget spinner to zabawka składająca się z łożyska i obrotowych łopatek — najpopularniejsze modele posiadają trzy łopatki. Trend ten rozpoczął się w Stanach Zjednoczonych, skąd szybko dotarł również do Europy.
Zabawa spinnerem ma na celu ukojenie napięcia nerwowego i poprawę koncentracji. Niektórzy specjaliści wskazują, że jest to przydatne narzędzie mogące znaleźć zastosowanie w terapii osób z ADHD. Można wykonywać różnorodne sztuczki przy użyciu spinnera — wiele z nich dostępnych jest na platformach wideo. W wykonywaniu akrobacji główną zasadą jest to, że spinner nie powinien przestać się kręcić. Może to pomóc w treningu skupienia oraz rozwijaniu cierpliwości.
Niektórzy uważali, że spinner to zabawka niebezpieczna, jednak nie ma podstaw do takich obaw. Zabawa spinnerem nie niesie ze sobą żadnych szczególnych zagrożeń, podobnie jak zabawa jo-jo i innymi tego typu gadżetami. Fidget spinner łączy rozrywkę z elementami terapeutycznymi, co sprawia, że jest czymś więcej niż tylko przemijającą modą.
Mechanizm z Antykithiry
Mechanizm z Antykithiry to urządzenie powstałe w starożytności, służące do odczytywania pozycji ciał niebieskich. Ten skomplikowany mechanizm został odnaleziony we wraku statku w 1902 roku i od razu stał się obiektem zainteresowania naukowców i archeologów z całego świata. Mimo że ocalały tylko niektóre części mechanizmu, badaczom udało się zrekonstruować pozostałe i określić zasadę jego działania oraz przeznaczenie.
Niektórzy nazywają mechanizm z Antykithiry najstarszym komputerem świata — powstał na jego temat film dokumentalny i napisano dziesiątki prac naukowych. Starożytni Grecy potrafili dzięki niemu odczytać ruch słońca i księżyca, co miało ścisły związek z ówcześnie stosowanym kalendarzem egipskim. Mechanizm ten pozwalał także na przewidywanie zaćmień słońca dzięki synchronizacji kalendarza słonecznego z księżycowym.
Z jego pomocą określano również pozycję pięciu znanych wówczas planet, przewidywano momenty wschodów i zachodów wybranych gwiazd, a nawet całych gwiazdozbiorów. Te wszystkie funkcje realizował mechanizm złożony z 37 precyzyjnie wykonanych kół zębatych z brązu o średnicy maksymalnie 17 cm — a więc urządzenie niezbyt duże. Oprócz kół zębatych posiadało kilka wskazów oraz korbę napędową. Poziom zaawansowania technologicznego mechanizmu z Antykithiry wskazuje, że starożytni Grecy dysponowali znacznie większą wiedzą inżynieryjną niż wcześniej sądzono.
Pangolin
Pangolin pięciopalczasty, znany również jako łuskowiec chiński, to ssak z rodziny łuskowcowatych. Można go spotkać w południowo-wschodniej Azji. Jest to niewielkie zwierzę — jego maksymalna waga wynosi około 7 kg, natomiast długość ciała waha się od 54 cm do niemal 80 cm.
Charakterystyczne jest to, że ciało pangolinów pokrywają niemal w całości keratynowe łuski, a na głowie widoczne są małżowiny uszne, co jest niespotykane u pozostałych zwierząt z rodziny łuskowców. Żywią się termitami i mrówkami, co ułatwia im 40-centymetrowy język. Niestety pangoliny należą do zwierząt krytycznie zagrożonych wyginięciem.
Bardzo często padają ofiarą kłusowników, którzy sprzedają ich mięso, łuski, a nawet krew. Niektóre części ciała tych przypominających mrówkojady zwierząt traktowane są jako afrodyzjak, inne zaś stanowią wyszukany przysmak bądź uważane są za składnik leków, a nawet wykorzystuje się je do dekoracji wnętrz. Kilogram mięsa pangolina osiąga ceny w granicach 3 tysięcy dolarów, a skala przemytu i sprzedaży na czarnym rynku jest ogromna.
Dlatego też światowe organizacje zajmujące się ochroną zagrożonych wyginięciem gatunków alarmują, że pangoliny mogą niebawem zupełnie zniknąć z powierzchni Ziemi. To właśnie pangoliny są najczęściej przemycanymi ssakami na świecie, co czyni je symbolem niszczycielskiego wpływu czarnego rynku na bioróżnorodność.
Lulo
Lulo jest owocem rośliny z rodziny psiankowatych, nazywanej Psianką lulo. Uprawiana jest głównie na terenie Andów w Ekwadorze, Kolumbii oraz w Ameryce Środkowej. Roślina ta może przypominać krzew, gdyż jej wysokość sięga do 1,8 metra, a ponadto jest to roślina pnąca.
Posiada charakterystyczne liście o długości do 40 cm, których brzegi są lekko ząbkowane. W okresie kwitnienia wypuszcza kremowobiałe kwiaty o gwiaździstych płatkach. Owoce natomiast określane są jako jagody, mają okrągły kształt, ich średnica wynosi maksymalnie 2,5 cm, a kolor to odcienie od żółtego do pomarańczowego, przy czym miąższ jest zielony i zawiera bardzo dużo nasion.
Owoce te są jadalne — robi się z nich soki i różnego rodzaju przetwory, dlatego roślina ta jest chętnie uprawiana. Lulo nazywane jest również Naranjilla, co z języka hiszpańskiego oznacza małą pomarańczę. Posiada różne odmiany. Owoce są bardzo soczyste, a w zależności od odmiany mogą być kwaśne lub słodkie.
Mają ciekawy smak, który niektórzy określają jako połączenie ananasa i cytryny lub rabarbaru i limonki. Do tego posiadają wiele witamin, takich jak witamina C, B3, B2, B1, a także wapń, fosfor i żelazo. Zawartość witaminy C w lulo przekracza zawartość tej witaminy w wielu popularnych owocach cytrusowych.
Sylaba
Sylaba jest to najmniejsza samodzielna jednostka fonetyczna, która powstaje w wyniku zjawiska segmentacji wypowiedzi. Definicja sylaby nie jest jednoznaczna, gdyż badacze zajmujący się językiem oraz jego fonetyką mają różne teorie na temat powstania sylabizacji.
Najprostsza definicja sylaby mówi, że jest to część wyrazu lub wyraz zawierający jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako jedna całość. Bardzo istotne jest również pojęcie głoski. Głoska to podstawowy dźwięk ludzkiej mowy, który można usłyszeć. Wśród wszystkich głosek tylko niektóre są sylabotwórcze, należą do nich:
- a, ą
- e, ę
- o, u
- i, y
Wyróżniamy sylaby zamknięte oraz otwarte. Sylaby otwarte kończą się samogłoską, natomiast zamknięte spółgłoską. Na sposób, w jaki wymawiamy poszczególne wyrazy, ma wpływ akcent wyrazowy, z którym wiąże się pojęcie sylaby akcentowanej.
W większości wyrazów w języku polskim obowiązuje akcent paroksytoniczny, a więc z reguły nacisk kładziemy na drugą sylabę od końca wyrazu — to właśnie ona jest sylabą akcentowaną. W innych językach rozkład akcentów może być zupełnie odmienny, co sprawia, że przyzwyczajenia fonetyczne z języka ojczystego mogą przeszkadzać w nauce wymowy obcego języka.
Gołoledź
Gołoledź jest bardzo niebezpiecznym dla kierowców oraz pieszych zjawiskiem występującym zwykle w okresie jesienno-zimowym oraz wczesną wiosną. Gołoledź to bardzo cienka, przezroczysta warstwa lodu, która ma charakter osadu pokrywającego podłoże, np. drogi i chodniki.
Powstaje najczęściej podczas trwania przygruntowych przymrozków, czyli wtedy, gdy temperatura ziemi jest niższa od zera. Aby gołoledź mogła powstać, musi być wilgotno — najbardziej sprzyja powstawaniu tego zjawiska deszcz i gęsta mgła. Największe niebezpieczeństwo gołoledź stwarza kierowcom samochodów, którzy szybko tracą panowanie nad pojazdem jadąc po pokrytej często niewidocznym lodem drodze, zwłaszcza podczas nagłych i gwałtownych manewrów.
Dlatego też w takich warunkach zalecana jest szczególna ostrożność. Bardzo zbliżonym zjawiskiem do gołoledzi jest szadź, która również osadza się na powierzchniach o niskiej temperaturze, jednak różnica polega na tym, że gołoledź powstaje w wyniku rozpłynięcia się i zamarznięcia kropel wody, natomiast szadź to zamarznięte krople wody, które nie rozpłynęły się bądź zdążyły się jedynie częściowo rozpłynąć przy zetknięciu z ciałem stałym.
Nie należy również mylić szadzi ze szronem, gdyż tworzą ją pozlepiane kryształki lodu, a nie igiełki jak w przypadku szronu. Warunki atmosferyczne sprzyjające tworzeniu się gołoledzi mogą utrzymywać się przez wiele godzin, co wymaga od kierowców nieustającej czujności i dostosowania stylu jazdy do panujących warunków.
Wypok
Pytanie na temat tego, czym jest „wypok”, pojawiło się w jednym z odcinków popularnego teleturnieju telewizyjnego „Milionerzy”. Odpowiedź wcale nie okazała się łatwa, gdyż jest to żartobliwe określenie popularnego serwisu internetowego wykop.pl. Serwis ten należy do kategorii tak zwanych social news i powstał po to, by internauci mogli dzielić się ze sobą interesującymi informacjami znalezionymi przez siebie w internecie.
Aby móc aktywnie uczestniczyć w wirtualnej rzeczywistości serwisu wykop.pl, należy być zarejestrowanym użytkownikiem. Jeśli chcemy, by informacja znaleziona przez nas w internecie trafiła do jak największej liczby osób, musimy ją umieścić w „wykopalisku”, a jeśli otrzyma odpowiednią ilość głosów pozostałych zarejestrowanych użytkowników, wtedy ma szansę trafić na stronę główną serwisu, gdzie zobaczyć ją może znacznie większa liczba osób.
Każdy użytkownik ma swoją rangę, która określa jego siłę głosu, a ten z kolei może oddać na dowolną informację, która go zaciekawi lub mu się spodoba. Ranga użytkowników wzrasta wraz z ich aktywnością w serwisie. O dużej popularności serwisu wykop.pl może świadczyć fakt, że rejestrują się na nim m.in. osoby publiczne takie jak:
- Tadeusz Sznuk
- Cezary Pazura
- Filip Chajzer
- Lech Wałęsa
Wykop.pl stał się jedną z najpopularniejszych polskich platform wymiany treści, co wpłynęło również na sposób, w jaki internauci konsumują informacje i dyskutują o bieżących wydarzeniach.
Osutka
Osutka, a właściwie osutki polekowe, to zmiany skórne, które są reakcją alergiczną na niektóre leki. Pojawiają się głównie na powierzchni skóry, ale zdarzają się także na błonach śluzowych. Do osutków polekowych zaliczamy takie objawy jak:
- pokrzywka
- plamy
- grudki
- zmiany krwotoczne
- zmiany martwicze
- pęcherze
Tego typu objawy mogą wywoływać zarówno leki stosowane doustnie, jak i aplikowane na skórę. Osutki polekowe występują bardzo często jako reakcja alergiczna, ale mogą być także wynikiem przedawkowania leku lub stanowić skutek uboczny.
Rodzaj występujących osutek może wskazywać na to, czym zostały wywołane. Dla przykładu pokrzywkę wywołują najczęściej antybiotyki, środki kontrastowe podawane przy badaniu radiologicznym oraz kwas acetylosalicylowy. Aby zapobiec występowaniu osutek polekowych lub wyleczyć już istniejące, należy oczyścić organizm ze środka, który je wywołał, zażywając środki moczopędne bądź przeczyszczające.
Złagodzić objawy osutek mogą również leki przeciwhistaminowe, wapń oraz witamina C. Jeśli opisane objawy wystąpią po zażyciu jakiegoś leku, należy go odstawić i informować o tym w przyszłości lekarzy. Wiedza o alergiach i reakcjach na leki powinna być zawsze przekazywana specjalistom przed rozpoczęciem jakiejkolwiek terapii.
Sarahah
Sarahah jest aplikacją, z której możemy korzystać na swoich smartfonach, aby w sposób anonimowy wysyłać wiadomości do innych osób. Aplikacja ta została stworzona przez twórców pochodzących z Arabii Saudyjskiej, co tłumaczy jej arabsko brzmiącą nazwę, która w tłumaczeniu na język polski oznacza szczerość.
Nazwa ta ma ogromne znaczenie, gdyż aplikacja zachęca do udzielania szczerych rad lub opinii na temat czyjegoś zachowania, zdjęcia lub postu, co ułatwia nam fakt, że możemy pozostać anonimowi. Większość z nas obawia się reakcji na negatywny komentarz lub wyrażoną przez nas szczerą, często krytyczną opinię. Aplikacja ta może również ułatwić wyznanie uczuć wobec osoby, do której coś czujemy, lecz nie mamy odwagi jej o tym powiedzieć.
Sensem tej aplikacji nie jest jednak dyskusja pomiędzy użytkownikami, a jedynie wyrażanie opinii na dany temat. Jeśli skrytykujemy przy jej użyciu czyjeś zachowanie, nie będzie mógł on odpowiedzieć nam na zarzuty wobec niego wysuwane. Jedyną widoczną reakcją może być zmiana jego zachowania, gdyż kontakt odbywa się tylko w jedną stronę.
Aplikacja Sarahah może być połączona z inną popularną aplikacją — Snapchatem. Anonimowość oferowana przez Sarahah sprawia, że użytkownicy często wyrażają opinie, których nigdy nie powiedzieliby wprost, co może być zarówno terapeutyczne, jak i potencjalnie szkodliwe w przypadku nadużyć.
NFC
NFC to skrót od Near Field Communication, czyli nazwy technologii krótkozasięgowej, która umożliwia bezprzewodową wymianę danych na niewielką odległość. Dzięki tej technologii możemy między innymi używać kart zbliżeniowych lub przesyłać dane z jednego telefonu komórkowego na drugi.
Technologia ta jest nieco zbliżona do powszechnie znanej technologii Bluetooth, jednak ma znacznie mniejszy zasięg oraz wolniej działa. Jednak jej zaletą jest mniejsze zużycie energii oraz to, że nie wymaga parowania ze sobą urządzeń. Wbrew pozorom to, że NFC działa wyłącznie w bardzo bliskiej odległości, również ma swoje plusy, gdyż zapobiega przechwyceniu prywatnych danych przez niepożądane osoby.
Korzystać z tej technologii możemy w dwóch trybach:
- Tryb aktywny — oba urządzenia komunikują się ze sobą za pomocą generowanego sygnału
- Tryb pasywny — jedno z urządzeń wytwarza pole elektromagnetyczne, które jest modulowane i zasila urządzenie docelowe
NFC znalazło zastosowanie nie tylko w płatnościach zbliżeniowych, ale także w kontroli dostępu, identyfikacji produktów oraz szybkim udostępnianiu ustawień sieciowych. Rozwój tej technologii sprawia, że coraz więcej codziennych czynności możemy wykonywać jednym dotknięciem telefonu.